Uit cijfers van Statbel blijkt dat Vlaanderen eind 2025 meer dan 150.000 appartementsgebouwen telde, waarvan 82.000 van voor 1981 dateren. Meer dan de helft van het Vlaamse appartementsgebouwenbestand is dus ouder dan 45 jaar en deze gebouwen voldoen vaak nog niet aan de hedendaagse normen van energie-efficiëntie en woonkwaliteit.

In de Vlaamse centrumsteden bestaat 46% van de woongelegenheden uit appartementen, variërend van een derde in een stad als Mechelen tot ongeveer 70% in een grootstad als Antwerpen.

Het aantal appartementseenheden in Vlaanderen verdubbelde bijna in de afgelopen 20 jaar. Van 570.000 in 2005 naar meer dan 1.000.000 in 2025. Daarmee is één op de drie woningen in Vlaanderen een appartement. Ongeveer een kwart van de Vlamingen woont in een appartement.

EPC GD verplicht

Sinds enkele jaren is voor elk appartementsgebouw een EPC voor de gemeenschappelijke delen (EPC GD) verplicht. Dit EPC geeft inzicht en advies aan de VME en alle mede-eigenaars over de energieprestatie van de collectief beheerde elementen van het gebouw. Dat is niet enkel de traphal, maar ook bijvoorbeeld het dak, de gevel, de collectieve installaties,...
Vandaag zijn er bijna 74.000 unieke EPC’s GD opgemaakt. Dit is slechts de helft van de gebouwen die over een EPC GD zou moeten beschikken. Vooral kleine gebouwen met 2 tot 4 wooneenheden blijven achter. Appartementsgebouwen die minder dan 10 jaar oud zijn, moeten nog geen EPC GD hebben. Deze recente(re) gebouwen zijn niet opgenomen in volgende cijfers.
Bouwjaar en isolatiekwaliteit
Uit een analyse die het Vlaams Energie- en Klimaatagentschap uitvoerde op de ingediende EPC’s GD, blijkt dat de isolatiewaarden van de gebouwschil, zoals verwacht, sterk verschillen per bouwperiode. Hoe recenter het gebouw, hoe beter geïsoleerd dat de buitenmuren, ramen en de daken zijn. Vooral bij oudere gebouwen zijn de isolatiewaarden slechter, wat wijst op warmteverlies en dus een groter energiegebruik.

Van de ingediende EPC’s GD voldoet meer dan 80% van de daken niet aan de huidige nieuwbouwnorm. Meer zelfs, 13% van de EPC’s GD heeft een dak zonder isolatie of met slechts een paar centimeter isolatie. Dat is opvallend, want sinds 2015 is dakisolatie verplicht. Aangezien het dak een van de belangrijkste verliesoppervlakken is, ligt hier nog een grote opportuniteit om energie te besparen en het wooncomfort te verhogen.

Collectieve installaties slechts beperkt aanwezig en vaak niet klaar voor de toekomst

Slechts 14% van de ingediende EPC’s GD beschikt over minstens één collectieve installatie voor ruimteverwarming. Hoe groter het gebouw, hoe vaker zo’n systeem voorkomt. Het merendeel (86%) van de gebouwen werkt met individuele verwarmingsketels of elektrische verwarmingselementen per individueel appartement. De bestaande collectieve systemen zijn vaak onvoldoende toekomstbestendig. Slechts 3% van deze collectieve systemen maakt gebruik van een warmtepomp of een efficiënt warmtenet, 62% draait op een condenserende ketel en 35% zelfs nog op een niet‑condenserende ketel. Gas is bij collectieve systemen met 75% veruit de meest gebruikte energiedrager, gevolgd door stookolie (22%).

Zonne‑energie blijft sterk onderbenut

Hoewel zonnepanelen en zonneboilers in Vlaanderen steeds vaker voorkomen, blijft hun aanwezigheid op appartementsgebouwen opvallend laag. Slechts 4% van de ingediende EPC’s GD maakt melding van zonnepanelen en amper 0,7% rapporteert een zonneboiler. Als de Algemene Vergadering overweegt om zonnepanelen te laten installeren, is het belangrijk om eerst na te gaan of het dak al grondig geïsoleerd is. Als dat nog niet het geval is, dan is het uiteraard aangewezen om dat eerst te doen alvorens het plaatsen van de zonnepanelen.

Controles

Het EPC van de gemeenschappelijke delen is verplicht. Elk appartementsgebouw met minstens 2 residentiële eenheden moet een EPC GD hebben. Of het gebouw meerdere eigenaars heeft, dat maakt geen verschil.

Het Vlaams Energie- en Klimaatagentschap controleert op de aanwezigheid van het EPC GD. Bij inbreuken kan een boete tot 5.000 euro opgelegd worden, die niet bevrijdend is.

Voor nieuwbouwappartementen moet er pas een EPC GD worden opgemaakt na 10 jaar en 1 maand na het krijgen van de stedenbouwkundige of omgevingsvergunning.

Het EPC GD wordt opgemaakt door een energiedeskundige type A.
EPC keurder nodig? Contacteer ons voor een prijsofferte.


Bron: Vlaanderen / VEKA / CIB.BE